देश भूगोल

केप वर्दे (Cape Verde)

केप वर्दे Information about Cape Verde in Marathi
wikimedia

केप वर्दे हा अधिकृतपणे रिपब्लिक ऑफ कॅबो वर्डे हा केंद्रीय अटलांटिक महासागरामधील १० ज्वालामुखी बेटांचा द्वीपसमूह असलेला देश आहे. हे अझोरोस, कॅनरी बेटे, माडेयरा आणि सॅव्हेज बेटांसह मकरोनेशिया एकोर्गेनचा भाग आहे. प्राचीन काळात या बेटांना “द आयलँड्स ऑफ द ब्लेस्ज्ड” म्हणून संबोधले जात असे. केप वर्दे वायव्य आफ्रिकेच्या पश्चिमेस ५७० किलोमीटर पश्चिमेला आहे. या बेटांवर ४००० चौरस किलोमीटरपेक्षा कमी क्षेत्र आहे.

१५ व्या शतकापर्यंत केप वर्दे द्वीपसमूह निर्जन होते. पोर्तुगीज अन्वेषकांनी ही बेटे शोधली आणि त्यांची वसाहत केली, जी उष्णकटिबंधीय क्षेत्रातील पहिली युरोपियन वसाहत ठरली. अटलांटिक गुलाम व्यापारासाठी आदर्शपणे स्थित हे बेट १६व्या आणि १७व्या शतकात समृद्ध झाले; गुलाम व्यापारासाठी इथे व्यापारी, खाजगी मालक आणि चाचे (पायरेट्स) आकर्षित झाले.

१९व्या शतकात ट्रान्सलाटलांटिक गुलामीच्या समाप्तीमुळे आर्थिक घट आणि स्थलांतर झाले. केप वर्दे हळूहळू एक महत्त्वपूर्ण व्यावसायिक केंद्र आणि शिपिंग मार्गांसाठी स्टॉपओव्हर म्हणून पुनर्प्राप्त झाले. १९५१ मध्ये पोर्तुगालच्या परदेशी विभागाच्या रूपात सामील झालेल्या बेटांनी स्वातंत्र्यासाठी मोहीम सुरू ठेवली, केप वर्देला स्वतंत्रता १९७५ मध्ये प्राप्त झाली.

१९९० च्या दशकाच्या सुरूवातीपासून केप वर्दे हि एक स्थिर प्रतिनिधी लोकशाही आहे आणि आफ्रिकेतील सर्वात विकसित आणि लोकशाही देश आहे. नैसर्गिक संसाधनांचा अभाव असल्याने देशाची विकसनशील अर्थव्यवस्था बहुतेक सेवा, पर्यटन आणि परदेशी गुंतवणूकीवर अवलंबून आहे. केप वर्डे लोकसंख्या सुमारे ५४०००० आहे यात मिश्र युरोपीय, मुरीश, अरब आणि आफ्रिकन लोक आहेत आणि प्रामुख्याने रोमन कॅथोलिक, जे पोर्तुगीज राज्याचा वारसा प्रतिबिंबित करतात. संपूर्ण जगात एक विशाल डायस्पोरा समुदाय अस्तित्वात आहे, बेटांवरील रहिवाश्यांपेक्षा हा आकडा थोडा मोठा आहे.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, “केप वर्दे” हे नाव इंग्रजीमध्ये द्वीपसमूह आणि १९७५ मध्ये स्वातंत्र्यानंतर देशासाठी वापरले जात आहे. २०१३ मध्ये, केप वर्डियन सरकारने निश्चित केले की पोर्तुगीज पदनाम कॅबो वर्डे यापुढे अधिकृत हेतूंसाठी वापरला जाईल. केप वर्डे हे आफ्रिकन युनियनचे सदस्य आहेत.

भूगोल

आफ्रिका खंडातील पश्चिम किनारपट्टीपासून अंदाजे ५७० किलोमीटर अंतरावर अटलांटिक महासागरामध्ये केप वर्दे द्वीपसमूह आहे. देश दहा बेटांचे घोड्याचा नाल आकाराचे क्लस्टर असून त्याचे क्षेत्रफळ ४०३३ चौरस किमी आहे. बेटे दोन गटात विभागली आहेत:

  • बार्लाव्हेंटो बेटे (विंडवर्ड द्वीपे): सॅंटो अँटो, साओ व्हिएन्टे, सांता लुझिया, साओ निकोलॉ, साल, बोआ व्हिस्टा; आणि
  • सोटावेन्टो बेटे (लीव्हर्ड): मायओ, सॅन्टियागो, फोगो, ब्रावा.

आकार आणि लोकसंख्या या दोन्हीमध्ये सर्वात मोठे बेट म्हणजे सॅंटियागो जे देशाची राजधानी आहे. प्राइया हे द्वीपसमूहातील मुख्य शहरी समूहाचे बेत आहे. साल, बोआ व्हिस्टा आणि मायओ हे केप व्हर्डे ची तीन बेटे बर्‍याच सपाट, वालुकामय आणि कोरडी आहेत; इतर सामान्यतः अधिक वनस्पती सह खडबडीत आहेत.

केप वर्दे चा नकाशा

Reference: Cape Verde

About the author

BharatBodh Team

आम्ही संपूर्ण जगाचे ज्ञान भारतीय भाषांमध्ये बनवण्याचा आणि भाषांतरित करण्याचा प्रयत्न करीत आहोत.

Leave a Comment