देश भूगोल

इरिट्रिया (Eritrea)

इरिट्रिया Information about Eritrea in Marathi

इरिट्रिया हा हॉर्न ऑफ आफ्रिकेतील एक देश आहे, त्याची राजधानी आसमारा येथे आहे. इरिट्रिया च्या पश्चिमेला सुदान, दक्षिणेस इथिओपिया आणि दक्षिण-पूर्वेस जिबूती आहे. इरीट्रियाच्या ईशान्य आणि पूर्वेकडील भागात लाल समुद्राचा विस्तृत समुद्रकिनारा आहे. देशाचे एकूण क्षेत्रफळ अंदाजे ११७,६०० चौरस किमी आहे आणि त्यात डहलाक द्वीपसमूह आणि अनेक हॅनिश बेटांचा समावेश आहे. इरिट्रिया हे नाव लाल समुद्राच्या ग्रीक नावावर आधारित आहे (एरिथ्रा थलासा).

इरिट्रिया बहु-वंशीय देश आहे आणि सुमारे ५ दशलक्ष लोकसंख्येमध्ये नऊ मान्यताप्राप्त वंशीय गट आहेत. बहुतेक रहिवासी अफ्रॉसियाटिक कुटुंबातील इथियोपियाई सेमेटिक भाषा किंवा कुशिटिक शाखांपैकी एक भाषा बोलतात. यापैकी तिग्रीन लोकसंख्या सुमारे ५५% आहे आणि तिग्रे सुमारे ३०% आहेत. याव्यतिरिक्त, येथे अनेक निलो-सहारा-भाषिक, निलोटिक वांशिक अल्पसंख्याक आहेत. इरिट्रियातील बहुतेक लोक इस्लाम किंवा ख्रिस्ती धर्माचे पालन करतात.

इरिट्रिया हे एकपक्षीय राज्य आहे ज्यात स्वातंत्र्यानंतर राष्ट्रीय विधानसभेच्या निवडणुका कधीच घेतल्या गेलेल्या नाहीत. ह्यूमन राइट्स वॉचच्या म्हणण्यानुसार, एरिटेरियन सरकारच्या मानवाधिकारांची नोंद जगातील सर्वात वाईट पैकी एक आहे. एरिटेरियन सरकारने हे आरोप राजकीय हेतूपूर्ण आहेत असे सांगून फेटाळून लावले आहेत. सक्तीच्या सैनिकी सेवेसाठी लांब, अनिश्चित कालावधीसाठी सदस्यता अनिवार्य आहे, काही एरिटेरियन हे टाळण्यासाठी देश सोडून जातात. सर्व स्थानिक मीडिया हे सरकारी मालकीचे असल्यामुळे इरिट्रियाला केवळ उत्तर कोरियाच्या मागे असलेल्या जागतिक प्रेस स्वातंत्र्य निर्देशांकात दुसर्‍या सर्वात कमी प्रेस स्वातंत्र्य म्हणून स्थान देण्यात आले.

इरिट्रिया हे आफ्रिकन युनियन, संयुक्त राष्ट्र संघ आणि इंटर-सरकारी विकास प्राधिकरणचे सदस्य आहे. ब्राझील, व्हेनेझुएला आणि भारतासमवेत अरब लीगमध्ये हे एक निरीक्षक म्हणून भूमिका पार पाडतात.

इतिहास

आधुनिक काळातील इरिट्रिया आणि उत्तर इथिओपियाचा बराचसा भाग व्यापलेले अक्सम साम्राज्य पहिल्या किंवा दुसर्‍या शतकात स्थापित झाले. चौथ्या शतकाच्या मध्यभागी इथे ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला गेला. मध्ययुगीन काळात एरीट्रियाचा बराच भाग मेदरी बहरी राज्याच्या अधिपत्याखाली आला आणि एक छोटा प्रदेश हमासियानचा भाग होता.

आधुनिक एरिट्रियाची निर्मिती स्वतंत्र, वेगळी राज्ये आणि सल्तनतेच्या अंतर्भूततेचा परिणाम आहे ज्यामुळे शेवटी इटालियन इरिट्रिया बनला. १९४२ मध्ये इटालियन वसाहती सैन्याच्या पराभवानंतर इरिट्रियाचे शासन १९५२ पर्यंत ब्रिटीश सैन्य प्रशासनाने केले. यूएन जनरल असेंब्लीच्या निर्णयाच्या नंतर १९५२ मध्ये इरिट्रिया वर स्थानिक एरिटेरियन संसद राज्य करेल असे ठरले परंतु परराष्ट्र व्यवहार आणि संरक्षणासाठी ते इथिओपियासह १० वर्षांच्या कालावधीत फेडरल स्थितीत प्रवेश करतील असेही ठरले. तथापि, १९६२ मध्ये इथिओपिया सरकारने एरिटेरियन संसद रद्द केली आणि इरीट्रियावर औपचारिकरित्या कब्जा केला. परंतु १९४२ मध्ये इटालियन लोक हद्दपार झाल्यापासून एरिट्रियाच्या पूर्ण स्वातंत्र्यासाठी वाद घालणाऱ्या एरिटेरियन लोकांना काय घडेल याची अपेक्षा होती म्हणून त्यांनी १९६० मध्ये याच्या विरोधात एरिट्रियन लिबरेशन फ्रंट स्थापन केले. १९९१ मध्ये, स्वातंत्र्यासाठी ३० वर्षांच्या सतत सशस्त्र संघर्षानंतर एरिट्रियन मुक्तिसेनानीने राजधानी आसमारा येथे प्रवेश केला.

भूगोल

इरिट्रिया पूर्व आफ्रिकेतील हॉर्न ऑफ आफ्रिका येथे आहे. ईशान्य व पूर्वेस लाल समुद्र, पश्चिमेस सुदान, दक्षिणेस इथिओपिया व दक्षिण-पूर्वेस जिबूती आहे. पूर्व आफ्रिकन भेगेच्या (rift) एका शाखेने देशाचे दोन भाग केले आहेत. लाल समुद्राच्या दक्षिणेकडील टोकावरील इरिट्रिया देश आहे.

दहलाक द्वीपसमूह

इरिट्रिया तीन पर्यावरणीय विभागांमध्ये विभागले जाऊ शकते. डोंगराळ भागाच्या पूर्वेस देशाच्या दक्षिणपूर्व दिशेला उष्ण व कोरडे किनारपट्टी असलेले मैदान आहे. थंड आणि सुपीक डोंगराळ प्रदेशात वेगळे वातावरण आहे. फिलिफिल सोलोमोना येथील उप-उष्णकटिबंधीय रेन फॉरेस्टपासून दक्षिणेकडील डोंगराळ प्रदेशातील भागांमधील वातावरणात विविधता जाणवते . इरीट्रियाचे अफार त्रिकोण किंवा डनाकील डिप्रेशन हे तिहेरी जंक्शनचे संभाव्य स्थान आहे जेथे तीन टेक्टोनिक प्लेट्स एकमेकांपासून दूर खेचत आहेत. देशातील सर्वात उंच बिंदू, एम्बा सोयरा, इरिट्रियाच्या मध्यभागी, समुद्रसपाटीपासून ३०१८ मीटर (९९०२ फूट) वर स्थित आहे.

देशातील मुख्य शहरे म्हणजे देशाची राजधानी असमारा, दक्षिणपूर्वातील असेब बंदर शहर; तसेच पूर्वेस मसावा शहरे, केरेनचे उत्तरी शहर आणि मध्य शहर मेंडेफरा.

इरिट्रिया चा नकाशा

लोक

१९९० ते २०१६ या काळात इरिट्रियाची लोकसंख्या ३.२ दशलक्ष वरून ५ दशलक्षांवर वाढली आहे. एरिट्रियन मातांना जन्मलेल्या मुलांची सरासरी संख्या ४.७ आहे.

वांशिक रचना

इरिट्रिया सरकारच्या म्हणण्यानुसार इरिट्रिया मध्ये नऊ मान्यताप्राप्त वंशीय गट आहेत. एरिट्रियन समाज वांशिकदृष्ट्या भिन्न आहे. स्वतंत्र जनगणना होणे बाकी आहे परंतु तिग्रीन्याची लोकसंख्या सुमारे ५५% आहे आणि तिग्रे लोकसंख्या सुमारे ३०% आहे. उर्वरित लोक विविध वंशाचे आहेत जसे सहो, हेदरेब, अफार आणि बिलेन.

येथे निलोटिक वांशिक अल्पसंख्यांक आहेत, ज्यांचे प्रतिनिधित्व एरीट्रियामध्ये कुनामा आणि नारा यांनी केले आहे. अल्पसंख्य लोक सहसा एकापेक्षा अधिक भाषा बोलतात. रशैदा एरिट्रियाच्या सुमारे २% लोकसंख्येचे प्रतिनिधित्व करतात. ते इरीट्रियाच्या उत्तरेकडील किनारपट्टी तसेच सुदानच्या पूर्वेकडील भागात राहतात. १९व्या शतकात हेजाझ प्रदेशातून रशैदा प्रथम इरीट्रिया येथे आला.

Reference: Eritrea

About the author

BharatBodh Team

आम्ही संपूर्ण जगाचे ज्ञान भारतीय भाषांमध्ये बनवण्याचा आणि भाषांतरित करण्याचा प्रयत्न करीत आहोत.

Leave a Comment