दिवस राष्ट्रीय दिवस

राष्ट्रीय एकता दिवस (National Unity Day)

राष्ट्रीय एकता दिवस National Unity Day Information Marathi
by Bob Dmyt from Pixabay

राष्ट्रीय एकता दिवस भारतात ३१ ऑक्टोबर रोजी साजरा करतात. देशाला खरोखर एकरूप करणारे सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीनिमित्त हा उत्सव साजरा केला जातो. हा कार्यक्रम दरवर्षी ३१ ऑक्टोबर रोजी साजरा करण्याच्या उद्देशाने २०१४ मध्ये भारत सरकारच्या वतीने राष्ट्रीय एकता दिवस सादर करण्यात आला. या कार्यक्रम सुरु करण्याचे उद्दीष्ट म्हणजे सरदार वल्लभभाई पटेल यांना त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या देशासाठी केलेल्या विलक्षण कार्याची आठवण करून आदरांजली वाहणे. भारताला एकजूट ठेवण्यासाठी त्यांनी खरोखर खूप कष्ट घेतले.

राष्ट्रीय एकता दिवस म्हणजे सरदार वल्लभभाई पटेल (भारताचे ऐक्य करण्यासाठी प्रसिद्ध व्यक्तिमत्व) यांची जयंती. दरवर्षी राष्ट्रीय एकता दिवस म्हणून पटेल यांची जयंती पाळण्याच्या उद्देशाने २०१४ मध्ये नवी दिल्ली येथे भारत सरकारच्या वतीने या दिवसाचा निर्णय घेण्यात आला होता. स्वातंत्र्यानंतर भारत एकत्र करण्यासाठी त्यांनी केलेल्या महान प्रयत्नांसाठी त्यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी राष्ट्रीय एकता दिवस साजरा केला जातो.

२०१४ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते या दिवसाचे उद्घाटन सरदार पटेल यांच्या पुतळ्यास पुष्पांजली वाहून आणि नवी दिल्लीत ‘रन फॉर युनिटी’ म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या कार्यक्रमाला हिरवा झेंडा दाखवून करण्यात आले. सरदार पटेल यांनी देशाला एकत्रित करण्यासाठी केलेले प्रयत्न हायलाइट करण्यासाठी या कार्यक्रमाची आखणी करण्यात आली होती. या दिवशी राष्ट्रीय एकता दिवसाविषयी जागरूकता वाढविण्यासाठी आणि महान व्यक्तीची आठवण व्हावी यासाठी देशव्यापी मॅरेथॉन आयोजित केली जाते.

हा दिवस दरवर्षी साजरा केल्याने देशातील तरुणांना जागरूक होण्यास मदत होते आणि प्रत्येकाला देशाची अविभाज्य शक्ती टिकवून ठेवण्याची संधी मिळते. राष्ट्रीय एकात्मता, एकता, अखंडता आणि राष्ट्राच्या सुरक्षेसाठीच्या वास्तविक आणि संभाव्य धोक्यांना पराभूत करण्यात कशी मदत करते हे भारतीय नागरिकांना याची जाणीव होते.

राष्ट्रीय एकता दिवस कसा साजरा केला जातो

राष्ट्रीय एकता दिवस हा एक उपक्रम दरवर्षी सरदार वल्लभभाई पटेल यांची जयंती साजरी करण्यासाठी साजरा केला जातो. विविध कार्यक्रम आयोजित करून भारतीय लोक हा दिवस साजरा करतात. सरदार पटेल यांच्या पुतळ्यास दरवर्षी पटेल चौक, संसद पथ, नवी दिल्ली येथे सकाळी पुष्पांजली वाहिली जाते. भारत पोलिसांकडून रन फॉर युनिटी, प्रतिज्ञा कार्यक्रम, भारतीय पोलिसांकडून मार्च पास्ट या कार्यक्रमासारखे विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

रन फॉर युनिटी कार्यक्रम ग्रामीण भागात, प्रमुख शहरे, जिल्ह्याची ठिकाणे आणि इतर ठिकाणी आयोजित केला जातो. शाळा, महाविद्यालये, विद्यापीठे, शैक्षणिक संस्था, नॅशनल कॅडेट कोर्प्स, राष्ट्रीय सेवा योजना इत्यादी भागातील तरुण या कार्यक्रमात अतिशय सक्रियपणे भाग घेतात. सकाळी ८.३० वाजता राजपथवर विजय चौक ते इंडिया गेट ते राष्ट्रीय राजधानीत कार्यक्रम विशाल पातळीवर आयोजित केले जातात.

दुसरा कार्यक्रम, जे शासकीय कार्यालये, सार्वजनिक क्षेत्र, सार्वजनिक संस्था इत्यादींमध्ये ज्याचे आयोजन केले जाते ते म्हणजे प्रतिज्ञा कार्यक्रम. समूहात संकल्प करून खरोखर हा कार्यक्रम आयोजित करण्यासाठी हे आयोजन केले जाते.

या दिवशी आयोजित केलेला तिसरा कार्यक्रम मुख्य शहरे आणि जिल्हा शहरांच्या रस्त्यावर पोलिसांचा (केंद्रीय सशस्त्र पोलिस दलासह स्काउट्स, मार्गदर्शक, एनसीसी, एनएसएस, होमगार्ड्स इ.) मार्च पास्ट आहे. काही ठिकाणी पोलिसांच्या मार्च पास्ट नंतर प्रतिज्ञा घेण्याचा कार्यक्रम आयोजित केला जातो.

अनेक शहरांतील महानगरपालिकेचे कर्मचारी रन फॉर युनिटीमध्ये भाग घेतात. विविध शाळा व महाविद्यालयातील विद्यार्थी एकता व सुरक्षिततेचा संदेश देण्यासाठी विविध प्रकारचे सांस्कृतिक उपक्रम राबवित असतात. निबंध लेखन, भाषण वाचन, क्विझ स्पर्धा, चित्रकला, यमक पाठ, कलानिर्मिती स्पर्धा, संबंधित विषयावरील वादविवाद यांचे आयोजनही केले जाते. या दिवशी विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्याचे मुख्य उद्दीष्ट म्हणजे भारतातील नागरिकांमध्ये राष्ट्रीय एकात्मता वाढविणे तसेच देशाची एकता आणि अखंडता राखणे.

मानव संसाधन विकास मंत्रालय शाळा व महाविद्यालये प्रतिज्ञा कार्यक्रम आयोजित करण्याचा आग्रह करतात जेणेकरून विद्यार्थ्यांना प्रवृत्त केले जावे व भविष्यात देशाची एकता व अखंडता कायम राखता येईल. अशा प्रकारे केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने शाळांमध्ये कार्यक्रम ठेवण्यासाठी वेळोवेळी नोटीस बजावली आहे.

सीबीएसईने संपूर्ण भारतभरातील शाळांमध्ये जवळपास २५० केंद्र समन्वयकांची नेमणूक केली आहे. या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यासाठी प्रत्येक केंद्रातील आसपासच्या शाळांमधून ४०० ते ५०० पेक्षा जास्त विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपक्रमात सहभागी होण्यासाठी येतात. देशात शांतता राखणे, सार्वजनिक स्थाने स्वच्छ ठेवणे, सुरक्षा ठेवणे, धमक्या दूर करणे इत्यादी एकतेचे महत्त्व सांगण्यासाठी विविध उपक्रमांची मोठी भूमिका आहे.

Reference: National Unity Day

About the author

BharatBodh Team

आम्ही संपूर्ण जगाचे ज्ञान भारतीय भाषांमध्ये बनवण्याचा आणि भाषांतरित करण्याचा प्रयत्न करीत आहोत.

Leave a Comment