संस्था

निर्मोही अखाड़ा (Nirmohi Akhara)

निर्मोही अखाड़ा Nirmohi Akhara Information
Wikipedia

निर्मोही अखाडा हा एक धार्मिक संप्रदाय आहे. निर्मोही म्हणजे कुठलाही मोह नसलेला. अखिल भारतीय अखाड़ा परिषदेने मान्यता दिलेल्या चौदा अखाड्यांपैकी हा एक आहे आणि हा वैष्णव संप्रदायामध्ये मोडतो.

इतिहास

रामानंद यांनी निर्मोही अखाडाची स्थापना केली. उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, मध्य प्रदेश, राजस्थान, गुजरात आणि बिहार या राज्यांमधील अनेक मंदिरे आणि मठांचा मालक असणारा हा आखाडा श्रीमंत पंथ आहे. सदस्यांकडून अपेक्षा केली जाते की त्यांनी ब्रह्मचर्य स्वीकारावे, साधेपणाने जीवन जगावे आणि रामाला त्यांचा देव म्हणून स्वीकारावे, त्यांनी रामाच्या संगतीसाठी भौतिक जगाचा त्याग केला पाहिजे. ते मुख्यतः साधू असतात जे संन्यास घेतात.

नवीन भरतीमध्ये प्रामुख्याने किशोरवयीन असतात आणि ते कोणत्याही जातीचे असू शकतात. भारतीय शास्त्र (वेद आणि उपनिषदे) तसेच काही मार्शल आर्ट्सचा अभ्यास घेतला जातो. पूर्वीच्या काळी, या पंथाच्या सदस्यांना रामाच्या अनुयायांना संरक्षण प्रदान करण्याचा हुकूम होता आणि त्यांना तिरंदाजी, तलवारबाजी आणि कुस्तीचे कठोर प्रशिक्षण दिले गेले होते. जरी हे सरावाने पहिल्यापेक्षा मध्यम असले तरी.या अभ्यासक्रमाचे भाग अजूनही पाळले जातात. १९४९ मध्ये बाबरी मशिदीच्या वादग्रस्त जागेवर (राम जन्मभूमी, अयोध्या) पुन्हा दावा करण्यासाठी त्यांच्या वतीने दावा दाखल करण्यात आला होता.

अयोध्या खटला

१८८५ मध्ये राम चबूत्रामध्ये राम मंदिर बांधण्याच्या संमतीसाठी निर्मोही अखाडा यांनी दावा दाखल केला. उपन्यायाधीशांनी असा निर्णय घेतला की जवळपास दोन मोठ्या धार्मिक रचना सार्वजनिक सुव्यवस्थेस धोकादायक ठरू शकतात. कोर्टाने परवानगी नाकारली. त्यानंतर निर्मोही अखाड्याने जमीन पुन्हा मिळवून मंदिर बांधण्यासाठी प्रयत्न सुरू ठेवला आहे.

१९८९ मध्ये, निर्मोही अखाडा यांनी उत्तर प्रदेश राज्य सरकारविरूद्ध दावा केला की, प्राचीन काळापासून ते तत्कालीन विवादित ठिकाणी मंदिरात स्थापित देवतांची उपासना करत होते आणि मंदिराचे व्यवस्थापन त्यांना सुपूर्द करण्यासाठी कोर्टाला विनंती केली.

३० सप्टेंबर २०१० रोजी अलाहाबाद हायकोर्टाच्या तीन न्यायाधीशांच्या समितीने सुन्नी वक्फ बोर्ड, राम लल्ला देवता आणि निर्मोही अखाडा या प्रत्येकाला जमिनीचा एक तृतीयांश भाग देण्याचा निर्णय घेत या प्रकरणाचा निकाल सुनावला. निर्मोही अखाडा यांनी सीता रासोई आणि राम चबूतरा म्हणून संबोधित क्षेत्रे देण्यात आली. सर्व संबंधित पक्षांना हा निकाल न पटल्याने ते सर्व सर्वोच्च न्यायालयात गेले. १६ ऑक्टोबर २०१९ रोजी या विवादावरचा निकाल घेण्यात आला आहे तो ४० दिवसांनी सांगितला जाईल.

Reference: Nirmohi Akhara

About the author

BharatBodh Team

आम्ही संपूर्ण जगाचे ज्ञान भारतीय भाषांमध्ये बनवण्याचा आणि भाषांतरित करण्याचा प्रयत्न करीत आहोत.

Leave a Comment